Dream in a box - Knowledge is POWER

มือใหม่ ถ้าจะเล่นระบบรับสัญญาณดาวเทียมต้องมีอะไรบ้าง?

ปัญหาหลักๆ ของมือใหม่ที่อยากเล่นระบบรับสัญญาณดาวเทียมคือ ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน ไม่เข้าใจว่าอะไรเป็นอะไร จึงขออธิบายคร่าวๆ กันก่อน (บทความนี้เขียนจาก ความรู้อันน้อยนิดเกี่ยวกับระบบจานดาวเทียม ไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ อ่านเอาสนุกๆ นะครับ)

คำถามยอดฮิต - ถ้าจะเล่นระบบรับสัญญาณดาวเทียม ต้องมีอะไรบ้าง

คำตอบแบบกำปั้นทุบดินคือ

1. ต้องรับสัญญาณดาวเทียมนั้นได้ ขอเปรียบเทียบกับระบบวิทยุเพื่อให้มองเห็นภาพ

- ผมอยู่เชียงใหม่ อยากรับฟังรายการวิทยุของ กทม ได้ไหม? คำตอบคือไม่ เพราะผมไม่ได้อยู่ในพื้นที่การกระจายเสียงของสถานีนั้น

- ผมมีเครื่องรับวิทยุ AM ทรานซิสเตอร์ อยากรับฟังสถานี FM ได้ไหม? คำตอบคือไม่ เพราะมันคนละย่านความถี่กัน

ระบบรับสัญญาณดาวเทียมเช่นกัน จะรับสัญญาณได้ต้องมีหน้าจานและหัวรับสัญญาณ LNB ซึ่งโดยมักเรียกขนาดหน้าจานตามขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง เป็นฟุต เช่น ขนาด 6 ฟุต หรือบางยี่ห้อเรียกขนาดเป็นเซนต์ เช่น 185 ซม ขนาดของหน้าจานขึ้นอยู่กับย่านความถี่ที่จะรับสัญญาณด้วย โดยระบบดาวเทียมจะแบ่งความถี่ออกเป็นสองย่านคือ C Band (เทียบได้กับ AM ของวิทยุ) และ KU Band (เทียบได้กับ FM ของวิทยุ) ซึ่งโดยปกติ C Band จะต้องใช้หน้าจานที่มีขนาดใหญ่ (ที่เราเห็นกันจะเป็นจานโปร่งสีดำ ขนาดใหญ่ เรามักเรียกว่า จานดำ) ส่วน KU Band จะใช้หน้าจานที่มีขนาดเล็ก (เหมือนจานของ True Visions ที่มีขนาด 75 ซม) ส่วนหน้าจานจะทึบหรือโปร่งก็มักจะขึ้นอยู่กับขนาดของหน้าจาน

หัวรับสัญญาณ LNB ที่ใช้รับความถี่แต่ละย่าน (C Band และหัว KU Band) ก็มีขนาดต่างกันไป โดยปกติหัว C Band จะมีขนาดใหญ่ (มีแบบเดียวคือ แบบความถี่ 5150 MHz) ส่วน KU Band จะมีขนาดเล็ก (มีสองแบบคือ ซิงเกิ้ล 11300MHz และยูนิเวอร์เซล 9750MHz)

2. ต้องมีเครื่องรับสัญญาณดาวเทียม

เครื่องรับสัญญาณดาวเทียมทำหน้าที่แปลงสัญญาณที่รับได้ออกมาเป็นภาพและเสียง แต่สัญญาณของระบบดาวเทียมต่างจากระบบวิทยุนิดหน่อย ตรงที่ว่า สัญญาณของวิทยุส่วนใหญ่เป็นช่องฟรี คือ รับสัญญาณได้ก็แปลงสัญญาณให้เป็นเสียงฟังได้เลย แต่ในระบบสัญญาณดาวเทียมแบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลักๆ คือ แบบ FTA (Free to Air) คือใครรับสัญญาณได้เครื่องรับก็สามารถแปลงสัญญาณให้เป็นภาพและเสียงได้เลย อีกแบบคือ Encryption (เข้ารหัส) ใครที่รับสัญญาณได้และต้องการแปลงสัญญาณให้เป็นภาพและเสียง จะต้องมีส่วนที่ทำหน้าที่ถอดรหัส (ภาษาชาวบ้าน คือต้องมีการ์ดแท้ หรือ แชร์การ์ด หรือ เครื่องที่ฝังระบบถอดรหัสไว้) ดังนั้น ต้องเข้าใจว่า รับสัญญาณได้ไม่ได้หมายความว่าจะดูได้ เพราะมันอาจจะเข้ารหัสไว้

- แล้วที่เขาบอกว่าดูฟรี(FTA)ไม่มีรายเดือนละมันต่างกันกับดูไม่ฟรี(เข้ารหัส)อย่างไร? อันนี้ต้องคิดเอาเองว่ารายการแบบ FTA กับรายการแบบเข้ารหัส อันไหนจะน่าดูกว่ากัน วลีที่ว่า ของฟรีไม่มีในโลก ก็เอามาใช้ได้กับการคิดคำตอบข้อนี้

- เครื่องรับไหนดีที่สุด? ไม่รู้ครับ แต่ผมชอบใช้ Dreambox ครับเพราะใช้ได้ทั้งการ์ดแท้และแชร์การ์ด ส่วนเครื่องยี่ห้ออื่น รุ่นอื่น ผมไม่มีความรู้ครับ

- การ์ดแท้ กับ แชร์การ์ด ต่างกันอย่างไร? การ์ดแท้ หมายความว่าคุณต้องมีการ์ดมาเสียบไว้ที่ตัวเครื่อง จะได้มาอย่างไรก็แล้วแต่ครับ หลักๆ ในบ้านเราคือ สมัครเป็นสมาชิก True Visions ครับ ส่วน แชร์การ์ด คืออะไร แชร์การ์ดก็คือการ์ดแท้นั่นล่ะ เพียงแต่ว่า มันไม่ได้เสียบอยู่ที่เครื่องเรา มันไปอยู่ที่ไหนซักแหน่งในอินเทอร์เนตแล้วทำตัวเสมือนว่าเสียบอยู่กับเครื่องเรา (แน่นอนว่า มันอยู่ในอินเทอร์เน็ต เราก็ต้องเอาเครื่องเราเชื่อมต่อกับระบบอินเทอร์เน็ตให้ได้ ถึงจะสามารถใช้แชร์การ์ดได้) ** ไว้จะเขียนเรื่อง แชร์การ์ดแยกต่างหากอีกหนึ่งหัวข้อครับ **

3. ต้องมีเพื่อน ที่คอยให้คำปรึกษาได้ เพราะระบบรับสัญญาณดาวเทียมสำหรับคนทั่วไป มันไม่ง่ายเหมือนเปิดวิทยุฟัง (บางคนแค่วิทยุ ซื้อมาถ้าไม่ได้ตั้งรับสถานีไว้ ก็ยังตั้งไม่ได้)

มาถึงตรงนี้ ถ้าคิดจะเล่นระบบรับสัญญาณดาวเทียม ก็ต้องตอบคำถามทั้ง 3 ข้อให้ได้ซะก่อน

1. รับสัญญาณจากดาวเทียมได้ไหม? หาข้อมูลเพิ่มเติมได้จาก http://www.lyngsat.com ที่รวบรวมข้อมูลดาวเทียมทุกดวง รวมทั้งพื้นที่ส่งสัญญาณ (เรียกกันว่า ฟุตพริ้นท์ foot print) อย่าลืมดูพื้นที่ติดตั้งหน้าจานของตัวเองด้วยล่ะว่า ติดตั้งได้ไหม ถ้าติดตั้งแล้วมีอะไรบังหน้าจานรึเปล่า

2. ต้องมีเครื่องรับสัญญาณดาวเทียม? ตัดสินใจซะว่า จะใช้เครื่องรับยี่ห้อ รุ่น ไหน สำหรับผมมีตัวเลือกเดียว Dreambox 500s ส่วนจะซื้อที่ไหน กับใคร ยังไง ก็ต้องเลือกเอาเองครับ

3. ต้องมีเพื่อน? มีรึยังล่ะครับ

มาทำสาย DreamUp กันเถอะ

เครื่องมือสำคัญของนักล่าฝัน AF คือไมค์โครโฟน สำหรับชาวกล่องฝัน DB คือ สายอนุกรมแบบไขว้ (Serial cross-over cable) การจะมานั่งบัดกรีสายเองก็ลำบาก แถมต้องมีเครื่องไม้เครื่องมืออีก เลยยืมไอเดียของสายคอลโซลของซิสโก้มาทำสายนี้

เตรียมอุปกรณ์
1. หัว DB9 to RJ45 จำนวน 2 หัว (หาซื้อได้ตามร้านอิเล็คทรอนิกส์หรือห้างคอมฯ)
2. สาย LAN ที่ใช้ปกติ

ขั้นตอนการทำ
1. จัดการต่อสายที่หัว DB9 to RJ45 ดังนี้
หัวแรก
สายน้ำตาลเข้าขา 2 (Tx)
สายสีเหลืองเข้าขา 3 (Rx)
สายสีแดงเข้าขา 5 (GND)
หัวสอง
สายสีน้ำตาลเข้าขา 3 (Rx)
สายสีเหลืองเข้าขา 2 (Tx)
สายสีแดงเข้าขา 5 (GND)
** ระวังอย่าเสียบสายผิดรู เพราะเมื่อเสียบเข้าไปแล้วจะดึงไม่ออก **

ทดสอบการใช้งานกับโปรแกรม DreamUP
1. เสียบหัว DB9 เข้ากับ COM1 ของ PC และ COM ของดรีมบอกซ์
2. เสียบสาย LAN เชื่อมต่อระหว่างหัว DB9 ทั้งสอง
3. เปิดโปรแกรม DreamUP เลือกเป็น COM1 ปลด Network แล้วกด Connect
4. เสียบไฟเข้า ดรีมบอกซ์ ถ้าทุกอย่างถูกต้องจะต้องเห็นสถานะแสดงการเชื่อมต่อ